Live chats

In deze livechat draait alles om patronen herkennen. Jaap legt het 1-4-5 schema en intervallen uit, en behandelt twee Miles Davis-quotes en het nummer "To Love Somebody".

• De meeste liedjes gebruiken drie of vier akkoorden volgens het 1-4-5 schema (in G: G, C, D).
• Train je oren met ear-training-apps; na zo'n twee weken herken je intervallen automatisch.
• Miles Davis: niet alleen de noten die je speelt tellen, maar ook die je weglaat.
• Een "foute" noot kan goed werken als doorgangsnoot naar de volgende noot.
• To Love Somebody: een vast tokkeltje waarbij alleen de duim meeschuift naar de grondtoon.

Deze livechat combineert technische verdieping met een aankondiging van een fysieke ledenavond. Jaap legt uitgebreid uit hoe je een "clean bend" uitvoert (toegepast op "Sweet Child O' Mine"), en behandelt vervolgens hoe je het ritme en gevoel van een liedje leert herkennen, culminerend in een gedetailleerde uitleg van de Bo Diddley-beat.

Kernpunten

• Ledenavond aankondiging: op 21 februari in De Bottenwerking, Volendam — een kleinschalige bijeenkomst (max. circa 25 personen) met persoonlijke coaching en een groepsfoto.
• Clean bending ("Sweet Child O' Mine"): uitgebreide uitleg over het dempen van omliggende snaren met zowel linker- als rechterhand, zodat alleen de gebende snaar hoorbaar is. Inclusief oefeningen voor halve- en hele-toon bends vanaf verschillende frets.
• Vibrato: uitgelegd als een serie kleine "mini-bends", met onderscheid tussen klassiek vibrato (links-rechts beweging) en rock/blues vibrato (op-en-neer bending).
• Ritme "voelen": methode om een liedje te ontleden door te luisteren naar de downbeat (1-2-3-4), de tekstaccenten en de drums — gedemonstreerd met "Angels" (Robbie Williams) en "Sweet Child O' Mine".
• Recht, swing en shuffle: het verschil tussen deze drie ritmegevoelens wordt gedemonstreerd met een metronoom en voorbeelden (waaronder een nummer van de 3J's).
• De Bo Diddley-beat: stap-voor-stap opgebouwd — eerst alleen dempen met achtste-noten, dan accenten toevoegen door een baré- of E-akkoord kort in te knijpen op de juiste momenten (voorbeeld: "Faith" van George Michael, "Desire" van U2).
• In memoriam Jeff Beck: de docent beveelt aan om "Where Were You" op YouTube te bekijken als voorbeeld van uniek, persoonlijk gitaarspel met de tremolo-arm.

Conclusie

De rode draad van deze sessie is dat techniek (bending) en ritmegevoel (Bo Diddley, shuffle) hand in hand gaan: een zuivere bend voegt expressie toe, maar zonder een goed gevoel voor de onderliggende beat blijft spel mechanisch. De boodschap is dat luisteren naar het ritme in tekst en drums uiteindelijk intuïtief wordt — en dat oefenen, ook al voelt het soms vaag, op een dag vanzelf "klikt".

Een brede livechat over materiaal en techniek. Jaap bespreekt gitaartypes, efficiënt akkoordwisselen, snaarkeuze en betaalbare gitaarsoftware.

• Hollow body klinkt akoestischer, semi-hollow heeft een doorlopend middenblok en solid body is massief.
• Houd het plectrum haaks op de snaren en sla kleine riffs aan vanuit de pols.
• Vloeiend wisselen: houd een ankervinger liggen en maak zo klein mogelijke bewegingen.
• Begin akoestisch met een Extra Light set snaren; vervang ze elke 1 à 2 maanden.
• Met een interface (iRig HD2) en software (AmpliTube) speel je goedkoop digitale versterkers.

Een livechat over stemmen en techniek. Jaap legt alternatieve stemmingen uit, het zuiver krijgen van barréakkoorden en het gebruik van open snaren als drone.

• Voor alternatieve stemmingen bereken je zelf de noten; een app stelt ze niet automatisch in.
• Stem snel door één snaar op de app te zetten en de rest relatief via flageoletten.
• Barré zuiver: duim recht achter de hals, speel op je vingertoppen en geef zijwaartse druk.
• Zonder plectrum: wijsvinger (met nagel) voor de neerslag, duim voor de opslag.
• Gebruik open snaren als drone in toonsoorten als G, E en C terwijl je een melodie speelt.

In deze livechat komen moderne hulpmiddelen en techniek samen. Jaap toont hoe je gitaarpartijen isoleert en behandelt barré, reggaeritmiek en octaafzuiverheid.

• Met tools als lalal.ai isoleer je gitaar, zang, drums of bas uit een stereobestand.
• Rol bij barré de wijsvinger iets op zijn zij voor een beter klinkend akkoord.
• Een "bruggetje" met de overige vingers bespaart kracht ten opzichte van een vol barré.
• Reggae: kleine akkoordvormen op drie/vier snaren, zo kort mogelijk aangeslagen en gedempt.
• Een niet-octaafzuivere gitaar klinkt vals hoger op de hals; corrigeer dit via de zadeltjes.

In deze livechat behandelt Jaap op verzoek van een cursist de zeven kerktoonladders (modi). Aan de hand van een piano en gitaar legt hij uit hoe elke modus een eigen "sfeer" heeft, ondersteund door bekende voorbeelden uit de popmuziek. De les sluit af met een volledige uitleg van een kerstlied dat in de Mixolydische modus staat.

Kernpunten

• De zeven kerktoonladders: Ionisch, Dorisch, Frygisch, Lydisch, Mixolydisch, Eolisch en Locrisch — gedemonstreerd door telkens vanaf dezelfde grondtoon (C) te spelen, zodat het karakterverschil hoorbaar wordt.
• Karakter per modus: Majeur/Ionisch = vrolijk, Eolisch/mineur = droevig, Dorisch = melancholisch met "hoopvolle" verhoogde sext, Frygisch = Spaans/dreigend, Lydisch = mysterieus/dromerig, Mixolydisch = bluesy/rock.
• Beroemde voorbeelden: "Eleanor Rigby" (Dorisch, met de kenmerkende verhoogde sext), "Scarborough Fair", "Mad World" en "Get Lucky" (Dorisch); Lynyrd Skynyrd-achtige riffs en "Sweet Child O' Mine"-intro (Lydisch); "Sweet Home Alabama", "Thunderstruck" en Beatles' "I Feel Fine" (Mixolydisch).
• Diatonisch vs. pentatonisch: diatonisch betekent zeven tonen (zoals majeur, mineur en de kerktoonladders); pentatonisch betekent vijf tonen (2e en 6e/7e weggelaten), veelgebruikt in blues en pop.
• Kruizen en mollen: elke toonsoort heeft een uniek aantal kruizen of mollen, wat de toonsoort zijn eigen "karakter" geeft (analogie met kleuren). De kwintencirkel-logica wordt kort toegelicht.
• Kerstlied-uitleg: een nummer in Mixolydisch (geassocieerd met "Last Christmas"-sfeer) wordt volledig uitgewerkt met akkoorden D - C/D - G - A7, gevolgd door C9 - Gm6 - B9 - E6, inclusief de elegante one-finger-overgang tussen C9 en Gm6.
• Harmonisch/melodisch mineur: kort genoemd als aparte "families" van toonladders, los van de diatonische kerktoonladders.

Conclusie

De kern van deze les is dat muzikale "sferen" geen toeval zijn, maar direct voortkomen uit de specifieke notenverhoudingen binnen een toonladder. Door bewust te luisteren naar bekende liedjes met een Dorisch, Lydisch of Mixolydisch karakter, leren gitaristen het verband tussen theorie en gevoel te herkennen — en kunnen ze deze kleurrijke akkoordwendingen ook zelf toepassen.

Een livechat vol verzoekjes. Jaap behandelt strumming, het uit je hoofd leren van liedjes en de sekstentechniek, en demonstreert het spelen in een delay.

• Mary Lou: slagpatroon neer-neer-op-neer met een doorlopende rechterhand.
• Schrijf liedjes uit als akkoordenschema en gebruik YouTube-versies voor vingerzettingen.
• Waves (Dean Lewis) draait om seksten: twee noten tegelijk in een majeur- en een mineurvorm.
• Dezelfde sekstenbeweging hoor je veel in moderne pop en bij Hendrix en McCartney.
• Delay-oefening: zet de delay op 360-440 ms en speel uitsluitend met neerslagen.

In deze livechat legt Jaap het nummer "Stuck in the Middle with You" van Stealers Wheel uit, van intro tot slagpatroon, met aandacht voor de mixolydische sfeer.

• Het origineel staat een hele toon lager gestemd; normaal gestemd is het prima speelbaar.
• Het intro is een melodisch figuur op de G- en B-snaar, gecombineerd met een open D-snaar.
• Het nummer staat mixolydisch: het eerste akkoord is een dominant septiem (D7).
• Slagpatroon: down-up-mute-up-mute-up-mute-up, waarbij de mute mag doorklinken.
• Optionele slidepartij in open G-stemming; draag de slide om je pink of ringvinger.

Een brede livechat over techniek en theorie. Jaap laat zien dat ook je rechterhand training verdient en hoe je met de pentatonische ladder de hele hals benut.

• Speel toonladders in tertspatronen (1-3, 2-4, 3-5) om naast je linker- ook je rechterhand te trainen.
• Een gitaar is nooit 100% zuiver; de spanning tussen de G- en B-snaar is het kwetsbaarst.
• Speel de pentatonische ladder diagonaal (drie noten per snaar) om van laag naar hoog te bewegen.
• Mark Knopfler speelt zonder plectrum, diatonisch en met veel hammer-ons en pull-offs.
• In bluegrass dekken de instrumenten samen het hele frequentiespectrum; bas en drums zijn niet nodig.

• Stemmen met flageolets: Uitleg over hoe je gitaar stemt door gelijke boventonen op twee snaren te vergelijken en interferentie (trillingen) te elimineren.
• 
  
• Wat is een lick: Een lick is een korte muzikale frase of improvisatie, vaak gespeeld in een pauze tussen zangpartijen.
• 
  
• Akkoordlicks binnen bareakkoorden: De ringvinger in een bareakkoord (A-vorm) correspondeert met de beginfingering van de eerste positie van de pentatonische mineur ladder. Vanuit die positie kun je eenvoudig licks toevoegen aan akkoorden.
• 
  
• Verband pentatoniek en akkoorden: De pentatonische mineur ladder grenst direct aan het bareakkoord. A mineur pentatonisch en C majeur pentatonisch bevatten dezelfde noten; de vorm verschuift mee met de positie op de hals.
• 
  
• Praktische oefening (A – D – E progressie): Een eenvoudige oefening waarbij je per akkoord (A, D, E) een lick speelt met hammer-ons en slides, vier maten per akkoord, bij voorkeur met metronoom of zelfopname.
• 
  
• Gloria van Them (akkoorden E en A): Uitleg van het slagritmme: neer-op doorlopend, met akkoordwisseling op tel drie en vier.
• 
  
• Powerkords aanslaan (D en G snaar): Belang van rechterhandpositie: wijsvinger als anker tussen snaren helpt bij het vinden van de juiste snaren zonder te kijken. Vingers op omliggende snaren dempen ongewenste klanken aan beide kanten.
• 
  
• Slide-techniek: Bij het spelen van een riff (money for nothing-stijl) glijdt de plectrum van de derde naar de vijfde positie; het is belangrijk de noot te stoppen voor een slide, anders klinkt het als legato.
• 
  
• G-riff (bluegrass-stijl): Uitgebreide oefening in G met losse snaren, hammer-ons, slides en pull-offs, allemaal binnen de pentatonische ladder. Dit riffje wordt als tablatura gedeeld in de Facebookgroep.
• 
  
• Positiebepaling zonder kijken: Spiergeheugen opbouwen door met gesloten ogen de juiste snaren aan te slaan; ook het aanraken van de bovenkant van de hals helpt bij positiebepaling.